ابن هیثم کیست؟

۱. اپتیک و نورشناسی
 کتاب المناظر : مهم‌ترین اثر او که تحول بزرگی در علم نورشناسی ایجاد کرد. در این کتاب، او نظریه‌های یونانیان (مانند اقلیدس و بطلمیوس) را نقد کرد و ثابت کرد که نور از اجسام به چشم می‌تابد، نه از چشم به سمت اجسام (برخلاف نظریه‌ی “نور چشم” یونانیان).

تشریح ساختار چشم: او اولین کسی بود که به‌طور دقیق آناتومی چشم (قرنیه، عدسی، شبکیه و…) را بررسی کرد و نقش عدسی در تشکیل تصویر را توضیح داد.

پدیده‌های انعکاس و شکست نور:

قوانین انعکاس نور را به‌طور دقیق بیان کرد و در مورد شکست نور تحقیق کرد که بعدها بر دانشمندان رنسانس مانند کپلر تأثیر گذاشت.

اتاق تاریک (Camera Obscura):

او اولین کسی بود که از اتاق تاریک برای مطالعه‌ی نور و تشکیل تصویر استفاده کرد، که این ایده بعدها به اختراع دوربین عکاسی منجر شد.

 ۲. روش علمی تجربی
– ابن هیثم روش‌های تجربی و سیستماتیک را برای آزمایش نظریه‌ها معرفی کرد. او تأکید داشت که هر نظریه‌ای باید با آزمایش و مشاهده‌ی دقیق تأیید شود. این روش، پایه‌های **روش علمی مدرن** را شکل داد.

 ۳. ریاضیات و هندسه
– در هندسه، مسئله‌های پیچیده‌ای مانند **مسئله‌ی مکان‌های هندسی** را حل کرد و به مطالعه‌ی مقاطع مخروطی پرداخت.
– فرمول‌های مربوط به مجموع توان‌های اعداد (مانند ۱²+۲²+۳²+…+n²) را ارائه داد.

 ۴. نجوم
– او به نقد نظریه‌های نجومی بطلمیوس پرداخت و ایرادهای مدل فلکی او را نشان داد. همچنین حرکت سیارات را مطالعه کرد و پیشنهاد داد که اجرام آسمانی از قوانین فیزیکی یکسانی پیروی می‌کنند.

 ۵. مهندسی و کاربردهای عملی
– ایده‌هایی برای کنترل سیلاب رود نیل در مصر ارائه داد (هرچند عملی نشد).
– در زمینه‌ی مکانیک نیز آثاری دارد و به مطالعه‌ی حرکت و نیرو پرداخت.

 ۶.تأثیر بر تمدن غرب
– آثار ابن هیثم، به ویژه کتاب المناظر، در قرون وسطی به لاتین ترجمه شد و بر دانشمندانی مانند راجر بیکن، کپلر و لئوناردو داوینچی تأثیر عمیقی گذاشت. نام او در غرب به صورت **Alhazen** شناخته می‌شود.